Salpeter

U vraagt om mijn mening over Bessensap afgelopen week. Die geef ik graag. Al moet ik zeggen dat ik mij geroepen voel enig salpeter in uw sap te gieten.

Als eenvoudig dagloner was ik niet in staat de hele dag aanwezig te zijn. Ik ben getuige geweest van het praatje van Maarten van Rossum en de uitreiking van de Eurekaprijzen. Ik wil het graag over dat tweede onderdeel hebben.

Ten eerste iets over de prijs voor het beste boek. Niets dan lof voor de winnaar, maar de procedure slaat natuurlijk nergens op. Uitgevers vragen of ze hun ‘beste boek’ op willen sturen levert uiteraard honderd inzendingen op, waarvan het merendeel inderdaad onleesbaar is.

Een gevolg is ook dat er op de longlist boeken verschenen die allang niet meer leverbaar waren. De drie genomineerden waren dat gelukkig wel – maar wie komt op het onzalige idee om de winnaar te kiezen via een internetverkiezing? Dat wordt dan niet het beste boek, maar het populairste boek onder internetbezoekers, en de prijs kan dan uiteindelijk hooguit een ‘publieksprijs’ worden genoemd.

Volgende keer geen oud papier ophalen bij uitgevers maar gewoon een kundige jury in het leven roepen die op eigen (groot) gezag het beste boek aanwijst. De internetverkiezing was, zoals tijdens de uitreiking werd toegegeven, ook de wijze waarop Nieuwslicht aan zijn prijs kwam. Weg ermee dus.

Dan een paar woorden over de Furoreprijs. Een prijs voor de beste vrouwelijke prestatie op het gebied der wetenschapsjournalistiek. Er is vast lang over nagedacht, of dat nou wel verstandig was, een prijs alleen voor vrouwen. Het eindoordeel was blijkbaar ‘ja’. Ik stel voor nog eens na te gaan denken. Ooit waren vrouwenpagina’s, -programma’s, -cafe’s en -partijen het toppunt van feminisme. Maar ik kan u verzekeren: die tijd is al heel lang voorbij. Een prijs speciaal voor een vrouwelijke prestatie is gewoon ronduit seksistisch. Weg ermee.

Ik begreep dat deze prijs betaald wordt door een softwareboer, Furore genaamd. De softwareleverancier van NWO. Echt chique kan ik deze koppelverkoop niet vinden. Mocht NWO zo slim zijn een goedkopere softwareleverancier te vinden, zijn we dan van die prijs verlost?

Dan de Oeuvreprijs, die dit keer ging naar Dirk van Delft. Laat ik beginnen, om alle misverstanden te voorkomen, met te zeggen dat ik Dirk de prijs en de euri van harte gun. Hij schrijft veel en goed. Alle lof. Maar een oeuvreprijs? Dirk gaat toch niet met de VUT? Hij doet keurig zijn werk, wordt er ook keurig voor betaald – kun je daarvoor van NWO een prijs krijgen? Het juryrapport prees ook nog zijn proefschrift, maar dat heeft met journalistiek natuurlijk niks te maken.

En bovendien zijn prijzen volgens mij bedoeld voor mensen die duidelijk meer hebben gedaan dan hun plicht (of in modern jargon: hun taakomschrijving). Denk aan het lintje voor vijftig jaar vrijwilligerswerk. Of neem de militaire Willemsorde. Die krijg je niet voor braaf wachtlopen of gestaag klimmen in de militaire rangen, de winnaar moet opvallen ‘door uitstekende daden van moed, beleid en trouw’. Nogmaals, Dirk is een schat.

Ik gun hem al het geld van NWO. Maar een opmerkelijke verdienste, duidelijk uitstijgend boven zijn werkzaamheden, die zie ik zo snel niet. En waar het met die prijs naartoe moet, begrijp ik niet. Kan Volkskrantchef Martijn van Calmthout de prijs volgend jaar nog ontgaan?

Tot slot wil graag nog iets kwijt over de ceremonie zelve. Het was in drie woorden een beschamende vertoning. De lichtvoetig bedoelde maar vooral verwarrende presentatie door Aleid Rensen werd verergerd door wat organisatorische feilen moeten zijn geweest. Mensen waren er wel of misschien niet, anderen doken op zonder dat ze werden voorgesteld. Namen werden verwisseld en verhaspeld. De een kreeg van die een lijstje mee, de ander van een ander, een derde kreeg geen lijstje.

Het verscheidene malen als ‘Archimedes in bad’ omschreven beeldje bleek na enige tijd geen wijsgeer maar een vrouw in bad voor te stellen. Mevrouw Archimedes, grapte Hein Meijer vanuit de verte. Verbazing alom. Kunstzinnige vrijheid? Was de politieke correctheid van NWO al zo ver doorgeslagen dat zelfs het geslacht van Archimedes eraan moest geloven? Betreft het hier een overschotje prijzen van de Sanitairbeurs? Het raadsel werd helaas niet opgelost. Was geen tijd voor. Er moest vooral snel gedronken worden, zoals om duistere redenen verscheidene malen werd benadrukt.

Tot zover. Bessensap 2005 beviel u goed, begrijp ik. Mij wat minder. Noem me naïef, maar ik hoop dat bovenstaande opmerkingen op enigerlei wijze bij zullen dragen aan een verbeterde opzet en organisatie in komende jaren. Dat heeft de vaderlandse wetenschapsjournalistiek (en wetenschap) volgens mij wel verdiend.

Altijd bereid,

Marcel Hulspas

Dit bericht is geschreven door Marcel Hulspas op Tuesday, 31 May 2005 om 12:04 en is opgeslagen in de categorie Zonder categorie. U kunt reacties op dit bericht volgen via de RSS 2.0 feed. U kunt een reactie achterlaten, of trackback-en vanaf uw eigen site.