Zoek de moslim
Laten we het onder ogen zien, collega’s. Onze beroepsvereniging is zo wit als de blanke top der duinen.
Zelfs George Bush en Jan-Peter Balkenende hebben nog meer gekleurde mensen in hun kabinet. Zet ons een rare muts op, en we zijn in niets meer te onderscheiden van de Ku Klux Klan.
De 74 VWN-leden die deelnamen aan de mini-’hoe allochtoon ben u?’-enquete die ik vorige week rondstuurde, begonnen dan ook ongemakkelijk allerlei smoesjes te verzinnen. “Maar de oma van mijn vader was een halve Duitse”, mailde iemand. “Salem aleikum”, begon een ander. “Als Limburgse ben ik wel een officieuze allochtoon”, probeerde iemand anders.
Een interessante tegenwerping kwam van een Amsterdamse collega: “Ik verwacht helemaal niet dat de VWN een afspiegeling is van de maatschappij. Van mij hoeft dat eigenlijk ook niet per se. Ik vind het belangrijker dat wetenschapsjournalisten goede wetenschapsjournalistiek bedrijven.”
Natuurlijk. Maar is het ook voor die ‘goede wetenschapsjournalistiek’ niet beter om een afspiegeling te zijn van de maatschappij? Als kaaskop heb je toch minder oog voor allochtone dingetjes. Zoals ziektes die vooral bij minderheden voorkomen, of pak ‘m beet, wetenschappelijke ontwikkelingen in Allahuakhbarstan.
Maar wacht. Geen paniek. Het valt allemaal mee. De VWN blijkt namelijk een verbijsterende 17 procent allochtonen in haar midden te hebben! Dat verschilt geeneens veel van het landelijke percentage, 19,4 procent allochtone medelanders. We zijn een keurige afspiegeling van de maatschappij.
(bekijk de uitkomst van de enquete)
Ik kwam op het idee om het eens bij u na te vragen nadat ik probeerde na te zoeken hoeveel moslims er eigenlijk aan onze universiteiten werken en studeren.
Ik ben daarover ongerust. Overal om ons heen zien we immers hoe “de moslims” worden gebrandmerkt als aparte groep, zelfs als collectieve dreiging. Eerder overkwam dat de joden, de Tutsi’s, de Armeense Turken en noem maar op. En uitsluiting uit de intellectuele elite is stap nummer twee, slaat u er vooral eens een sociologieboek op na.
Maar een moslimstatistiek bestaat niet (althans: geen officiele). Logisch: we wonen in een land waar kerk en staat gescheiden zijn. En de staat houdt dus niet bij hoeveel moslimgeleerden er zijn.
Statistieken over het aantal allochtone studenten bestaan wél. En die zijn reuze interessant. Zo’n 20 procent van de studenten aan de universiteit is allochtoon, volgens de VSNU.
Maar zegt dat ook iets over de hoeveelheid moslims? Tuurlijk niet. Ik heb zelf een tijd lang gewerkt naast de gebedsruimte van de TU Delft (12 procent allochtonen). Maar ik heb daar werkelijk maar heel zelden een moslim zijn schoen zien zetten.
Het venijn zit hem in de definities – het allochtone smaldeel in ons midden voelde hem al aankomen. Officieel is een allochtoon ‘iemand van wie ten minste een ouder in het buitenland is geboren’. Ziedaar onze VWN-allochtonen: ze hebben toevallig een Belgische moeder, een Duitse vader, of koloniaal-Indonesische ouders. Niet echt mensen dus die je snel gehuld in een jallaba op een VWN-borrel zult zien verschijnen.
Onze allochtone correctheid verdampt dan ook als je beter kijkt. Zo telt onze vereniging enkele échte, eerstegeneratie-allochtonen. Die zijn geboren in het buitenland en hebben buitenlandse ouders. Maar ze zullen weinig moeite hebben met het inburgeringsexamen: ze komen gewoon uit België en Nederlands-Indië.
Ik heb het duistere idee dat de moslims buiten de boot vallen. Wat onze universiteiten zo parmantig ‘internationalisering’ noemen, gaat vooral over Italiaanse, Duitse en Amerikaanse uitruilstudenten. Wat de statistieken aanduiden als ‘niet-westerse allochtonen’ zijn vooral rijkeluiszoontjes uit Brazilie en kennishongerige Chinezen en Indiërs.
Maar waar zijn in vredesnaam de kutmarokkaantjes? Als ze al in de statistieken zitten, hebben ze zich verdomd goed verstopt.
Zie onze eigen vereniging. Onze leden zijn officieel zo allochtoon als het livepubliek bij Raymann is laat. Maar moslims, ho maar. Mijn mini-vragenlijst bracht er in elk geval nul aan het licht.
West tegen oost, christen tegen moslim. De wereld wordt een global village, maar wel een met een banlieu vol verstotenen. Meer internationalisering is gewoon het verder scheuren van de maatschappij: gewone mensen hier, moslims daar.
Zullen we die breuklijn onder onze maatschappij eens goed in de gaten houden?
Print dit artikel
6 reacties op “Zoek de moslim”
Geef een reactie
Salpeter
Welkom op de weblog van de Vereniging van Wetenschapsjournalisten in Nederland. Op deze site geeft een aantal auteurs regelmatig hun commentaar op wetenschap en media.
De auteur
Maarten Keulemans (1968) is wetenschapsjournalist. Hij is adjunct-hoofdredacteur van NWT en vaste columnist bij het katern Kennis van de Volkskrant.
Website van Maarten Keulemans
22 June 2007 om 10:33
Misschien heeft het vak van wetenschapsjournalist wel helemaal geen status bij deze groep en waarom zou je dat dan ambiëren?
22 June 2007 om 10:44
Ik wil toch even de Dawkins-boom opzetten: formeel vroeg je ons in je enquete niet of we moslim waren, maar of we allochtone trekjes vertoonden. Afkomst != religie enzo.
Hoeveel christenen hebben we eigenlijk in de club?
22 June 2007 om 10:47
Ik zie trouwens best veel Islamitische studenten en promovendi bij wiskunde en natuurkunde. Ik gok dat ik ongeveer evenveel moslims als christenen kan aanwijzen.
22 June 2007 om 11:00
…heb nooit tellingen uitgevoerd, maar bij natuurkunde, UU, liepen ook aardig wat christenen rond. Dat waren meestal de wat vervelende mensjes die bezwaar maakten als je ‘goh’ zei, maar goed.
Het aantal moslims? Daar durf ik geen slag naar te slaan. Mohammed El Kadouri was wel Marokkaan, maar ik heb geen idee of Mo ook praktiserend was…aan de corpsverhalen te horen viel het wel mee…
22 June 2007 om 11:27
Beste Maarten,
Wat een onzin-onderwerp, nog afgezien van het klakkeloos door elkaar halen van etniciteit en godsdienst. Het kan mij niets schelen of mijn collega allochtoon of autochtoon is, moslim, christen of niet-gelovig. Zolang hij/zij (hoe staat het trouwens met die verhouding in de vereniging?) zijn/haar werk maar goed doet. En om je ongerustheid over eventuele blinde vlekken ten aanzien van “allochtone dingentjes” enigszins weg te nemen. Ik heb – als oernederlandse, niet-gelovige wetenschapsjournalist – voor o.a. ZonMw en KFW Kankerbestrijding regelmatig artikelen geschreven over specifieke gezondheidproblematiek bij allochtonen.
22 June 2007 om 16:46
Je stukje gaat uit van een rare premisse:
Wetenschapsjournalistiek is belangrijk. Het feit dat er geen islamitsche wetenschapsjournalisten zijn is ‘uitsluiting van de intellectuele elite’.
Ik zie werkelijk niet in waarom dat zo zou zijn. De wetenschapsjournalistiek zou er misschien ook bij gebaat zijn als er meer mensen van adel in werkten, maar ook die hebben wel wat beters te doen.
Zoals je zelf al opmerkt: slimme moslims genoeg aan de Nederlandse universiteiten. Alleen hebben ze wat meer een voorkeur voor banen met status, baanzekerheid en een goed inkomen. Ik heb dat allemaal niet, en ik maak me sterk dat ik daarmee niet de enige VWN’er ben. Iemand gaat promoveren in de geneeskunde of arts wil zijn, heeft toch gewoon groot gelijk?
Ter vergelijking: op de School voor Journalistiek waar ik ooit een halfjaartje mocht rondspoken, liepen ook zat moslims rond. Maar die hadden echt geen zin om voor het wegwerpkatern van een dikke saaie krant te tikken. Die wilden bij TMF werken, of bij Pauw en Witteman. En ook daarin hadden ze groot gelijk.