Verslag archeologische excursie Floriade 30 mei 2012
Tekst: Bart de Haas

‘Scan hier als u meer informatie wilt over dit onderzoek.’ Tot zover de wetenschap op de Floriade 2012. In grote, futuristisch ogende bouwwerken met namen als The Dome werden dure filmpjes uitgezonden waarin niets werd verteld. Wie werkelijk iets over wetenschap wilde weten, was op de tuinbouwtentoonstelling aan het verkeerde adres. Op wat informatie over iepen na, waarin ik te weten kwam dat er sinds 1980 een vaccinatie bestaat voor iepen (tegen de dodelijke iepenziekte) en dat er allerlei resistente soorten worden ontwikkeld, bleek zelfs het veld ‘Education & Innovation’ weinig echt wetenschappelijks te bieden. QR-codes en gratis tomaatjes, daar moesten we het maar mee doen.

Gelukkig kreeg de delegatie van de VWN daarnaast een archeologische rondleiding over het Floriadeterrein. Maarten Dolmans, stadsarcheoloog van Venlo, en archeoloog Xavier van Dijk zouden ons volgens het programma meenemen langs prehistorische grafheuvels, middeleeuwse wallen en eeuwenoude wegen. Daar was niets te veel aan gezegd. Algauw zagen we de eerste van die wegen liggen, duidelijk iets lager in het landschap. Vroeger liepen trokken hier schaapskuddes en door ossen getrokken karren langs. Uitgerekend hier kwam een heel wegennetwerk samen.

Vervolgens liepen we naar een grafheuvel uit enkele eeuwen voor het begin van onze jaartelling. De dalvormige laagte tussen de hogere zandruggen was een ideaal gebied voor jagers en verzamelaars. Na de prehistorie, zo vertelden de rondleiders, werd het gebied eeuwenlang verlaten. Pas in de middeleeuwen verschenen er enkele hoeven en een kapel. Vanwege de slechte, schrale grond zou het dorpje echter nooit uitgroeien tot een stad. Pas toen Napoleon aan het begin van de 19^e eeuw hoge belastingen hief, moest de kapel worden gesloten.

De groep trok ook langs de grond waar eens die kapel was en waar de plaatselijke pastoor nog altijd eens per jaar met een klaptafeltje een mis verzorgt. Vroeger kon je in de kapel, gewijd aan St. Jan, aflaten kopen. Toen Dolmans deze aflaten vond, besloot hij om een kopie hiervan aan de voor het project verantwoordelijke wethouders te schenken. Dit was maar een van de vele interessante feitjes die we tijdens de tocht te horen kregen.

Ook als de Floriade straks plaats zal maken voor een bedrijventerrein in ‘t groen, zullen de verschillende cultuurhistorische wandel- en fietsroutes blijven bestaan. Natuurlijk kostte dat geld, maar, zo rekende Dolmans ons voor, elke euro die je in cultuurhistorie investeert, betaalt zich in drie jaar terug. Van geen enkele andere investering is het uiteindelijke rendement zo hoog. Alleen de Nederlandse bestuurders lijken dit nog niet helemaal door te hebben.